Rak rdzeniasty tarczycy rodzinny (FMTC)

Opis jednostki: Rak tarczycy to jeden z najczęstszych nowotworów złośliwych gruczołów wydzielania dokrewnego. W 75% przypadków raka rdzeniastego tarczycy MTC zmiany nowotworowe są jednostronne, mają charakter sporadyczny (niedziedziczny) i mogą wystąpić w każdym wieku. Rak rdzeniasty tarczycy należy do nowotworów, w których udział predyspozycji dziedzicznej jest jednak bardzo wysoki i wynosi 25% wszystkich przypadków. Rodzinny rak rdzeniasty tarczycy FMTC jest dziedziczony autosomalnie dominująco i charakteryzuje się wysokim stopniem penetracji ponad 90% co oznacza, że u nosicieli zmutowanego wariantu genu niemal zawsze dochodzi do zachorowania.

Ponadto różne mutacje w obrębie genu predyspozycji odpowiadają za występowanie różnych chorób i zespołów takich jak: RODZINNY RDZENIASTY RAK TARCZYCY, ZESPÓŁ WIELOGRUCZOLAKOWATOŚCI WEWNĄTRZWYDZIELNICZEJ TYPU 2A (MEN2A) z charakterystycznymi wieloogniskowymi zmianami nowotworowymi tj.: rdzeniastym rakiem tarczycy (MTC), jedno lub dwustronnym guzem chromochłonnym nadnerczy i gruczolakami przytarczyc lub hiperplazją przytarczyc i rzadko chorobą Hirschprunga, ZESPÓŁ WIELOGRUCZOLAKOWATOŚCI WEWNĄTRZWYDZIELNICZEJ TYPU 2B (MEN2B) z wieloogniskowymi zmianami nowotworowymi tj.: bardzo agresywnym rdzeniastym rakiem tarczycy (MTC), guzem chromochłonnym i innymi zmianami nowotworowymi tj.: nerwiakami, nerwiakowłókniakami, nerwiakowłókniakowością przewodu pokarmowego, z wyłączeniem jednak chorób przytarczyc, CHOROBA HIRSCHSPRUNGA reprezentująca wrodzone schorzenie unerwienia jelita polegające na braku zwojów nerwowych w końcowym odcinku jelita grubego i zaburzeniu w związku z tym perystaltyki jelit (zaparcia).

Przyczyny genetyczne: Za rozwój raka rdzeniastego tarczycy odpowiedzialne są zmiany w obrębie protoonkogenu RET kodującego błonową, receptorową kinazę tyrozynową, zaangażowaną w transdukcję sygnału do wnętrza komórki. Opisane dotychczas mutacje (około 190) występują jednak zaledwie w kilku z eksonów (ekson 10-19%, ekson 11 - 43%, ekson 13–18%, ekson 14–18% oraz rzadziej ekson 16-12%, w przeważającej większości mają charakter zmian punktowych, a ich obecność w ważnych biologicznie strefach genu RET warunkuje niemal pewny rozwój raka równie często u kobiet jak i mężczyzn. Prowadzone przez wiele lat wieloośrodkowe obserwacje chorych z MTC pozwoliły na określenie, które z mutacji występują najczęściej. Obecność różnych mutacji przejawia się fenotypowo (zewnętrznie, objawowo) wystąpieniem różnych zespołów, w tym: zespołu MEN2A z charakterystyczną mutacją w eksonie 11 (70% przypadków MEN2A). Dla zespołu MEN2B zaobserwowano charakterystyczną zmianę w eksonie 16.

Badanie to powinny wykonać:
chorzy na raka tarczycy w celu potwierdzenia lub wykluczenia dziedzicznej postaci choroby,
osoby u których w rodzinie stwierdzono wcześniej występowanie raka tarczycy lub chorobę Hirschsprunga,
(molekularne badania przesiewowe krewnych),
osoby u których wykryto chorobę tarczycy o niejasnej etiologii.