Hipercholesterolemia rodzinna

Opis jednostki: Rodzinna hipercholesterolemia należy do grupy najczęściej występujących chorób dziedziczonych autosomalnie dominująco, a więc do zachorowania wystarczy mutacja od jednego z rodziców. W tej jednostce chorobowej dochodzi najczęściej do zaburzenia transportu i katabolizmu LDL, a w konsekwencji do zwiększenia ilości cholesterolu w osoczu związany z niesprawnym systemem oczyszczania krwi z LDL. Podwyższony poziom LDL często współistnieje z prawidłowym poziomem HDL oraz VLDL. W rodzinnej hipercholesterolemii dochodzi ponadto do zwiększonego odkładania się cholesterolu w ścianach naczyń krwionośnych, 2-3 krotnie podniesiony poziom cholesterolu u heterozygot mutacyjnych, 5 krotnie wyższy poziom cholesterolu u homozygot mutacyjnych, ujawnienia się depozytów cholesterolu w postaci „żółtaków ścięgien” w późniejszym stadium choroby, przedwczesnych zmian miażdżycowych prowadzących do choroby wieńcowej, zawałów serca (co 25 osoba po zawale ma mutację w genie LDLR!!!).

Przyczyny genetyczne: Mutacje w genie LDLR, APOB prowadzą najczęściej do zaburzenia transportu i katabolizmu cholesterolu w lipoproteinach LDL, a w konsekwencji do zwiększenia ilości cholesterolu w osoczu przez niesprawny system oczyszczania krwi z LDL. Frakcja LDL sprzyja odkładaniu się cholesterolu we włóknach mięśni gładkich ścian tętnic, czemu przeciwdziała sprawnie działający receptor LDL znajdujący się na migrujących we krwi monocytach i makrofagach.
Białka genu APOB rozpoznawane są przez receptory LDLR, odpowiedzialne za usuwanie z krwi oraz usuwanie cholesterolu LDL z osocza do komórek. Rodzinna hipercholesterolemia należy do grupy najczęściej występujących chorób dziedziczonych autosomalnie dominująco, a więc do zachorowania wystarczy mutacja od jednego z rodziców. Częstość występowania heterozygotycznej formy mutacji genu LDLR w populacji jest bardzo wysoka i wynosi 1:500 - w Polsce ok. 76000 pacjentów. Forma homozygotyczna (mutacje od obydwu rodziców) natomiast występuje raz na milion osób.
Częstość mutacji genu LDLR wśród osób po przebytym zawale serca to 1:20, co wskazuje na ogromny potencjał prewencyjny diagnostyki hipercholesterolemii rodzinnej.
W populacji polskiej osób z hipercholesterolemią, mutacje genu LDLR wykryto u 55%, natomiast mutacje genu APOB (R3500Q)
u 10.4% badanych. Mutacje w genach LDLR, jak również APOE określają Dziedziczną Skłonność Miażdżycową.

Badanie to powinny wykonać:
Osoby u których w rodzinie stwierdzono zachorowania na choroby sercowo-naczyniowe w tym zawały serca i udary mózgu,
Osoby otyłe,
Osoby z występującą w rodzinie miażdżycą naczyń, nadciśnieniem tętniczym, wysokim cholesterolem,
Osoby palące tytoń, który jest dodatkowym czynnikiem przyspieszającym rozwój choroby, zwłaszcza w przypadku obciążenia mutacją genetyczna genu LDLR i/lub APOB.